Sons and Daughters of the Soil

१०५ वर्षांची महिला युद्ध वार्ताहर- क्लेअर हाॅलिंगवर्थ वसंत गणेश काणे, बी एस्सी,एम ए (मानसशास्त्र), एम.एड एल बी ७, लक्ष्मीनगर, पाण्याच्या टाकीजवळ, नागपूर ४४० ०२२   (०७१२)२२२१६८९ / ९४२२८०४४३०   E mail - kanewasant@gmail.com Blog - kasa mee? तब्बल १०५ वर्षे जगून तिने १० जानेवारी २०१७ ला जगाचा निरोप घेतला आहे. मुळात १०५ वर्षांचं आयुष्य वाट्याला येणं ही सामान्य बाब नव्हे. पण ज्या व्यक्तीच्या वाट्याला हे दीर्घ आयुष्य आलं ती व्यक्ती एक महिला पत्रकार होती, हे विशेषच म्हटले पाहिजे. याशिवाय आणखी वेगळी बाब आहे ती अशी की, तिच्या खाती विसाव्या शतकातील जागतिक महत्त्वाची बातमी प्रथम देण्याचा विक्रम नोंदवलेला आहे. कोणती होती ही खास बातमी? ‘दुसऱ्या महायुद्धाला प्रारंभ झाला आहे’, हे तिने जगाला प्रथम सांगितले. त्या वार्ताहर महिलेचे नाव आहे, क्लेअर हाॅलिंगवर्थ. बड्या राष्ट्रांनी झेकोस्लोव्हाकियाचा बळी दिला - १९३९ सालची गोष्ट आहे. युद्धखोर हिटलरचे तुष्टीकरणाच्या (अपीझमेंट) नीतीचा अवलंब करून समाधान करावे व युद्ध टाळता आले तर पहावे, या हेतूने युरोपातील बडी राष्ट्रे तडजोडीसाठी अटोकाट प्रयत्न ...

गाथा ही आईनस्टीनच्या अर्धांगिनीची वसंत गणेश काणे, बी एस्सी,एम ए (मानसशास्त्र), एम.एड एल बी ७, लक्ष्मीनगर, पाण्याच्या टाकीजवळ, नागपूर ४४० ०२२   (०७१२)२२२१६८९ / ९४२२८०४४३०   E mail - kanewasant@gmail.com Blog - kasa mee? जगविख्यात पदार्थविज्ञानशास्त्रज्ञ अलबर्ट आईनस्टीनची प्रथम पत्नी मिलेव्हा हिचा जन्म आजच्या सर्बियामधील पण १८७५ सालच्या आॅस्ट्रिया - हंगेरीमधील तितेल गावी १९ डिसेंबर ला झाला. म्हणजे १९ डिसेंबर २०१६ ला तिचा १४१ वा वाढदिवस होता.  नोबेल पारितोषिक विजेता म्हणून तसेच जगातील विसाव्या शतकातला सर्वश्रेष्ठ वैज्ञानिक म्हणूनही अलबर्ट आईनस्टीनचा जगभर गौरव केला जातो. पण त्यामानाने त्याच्या अर्धांगिनीचा मिलेव्हाचा उल्लेख क्वचितच होतो. वस्तुस्थिती ही आहे की, मिलेव्हाचे अलबर्ट आईनस्टीनच्या संशोधनात बरोबरीचे योगदान होते. ही बाब आता २०१६ साली जगासमोर येते आहे. पण तिच्या वाट्याला ही उपेक्षा का?  बायकांना अक्कल नसते?-  ‘बायकांना अक्कल नसते’, या समजुतीच्या काळात जन्म झाला हाच कायतो पूर्वाश्रमीच्या मिलेव्हाचा मेरिकचा म्हणजेच उत्तराश्रमीच्या मिलेव्हा अलबर्टचा अपराध...

पुष्पा काणे यांच्या जीवननाट्याचे ‘भरतवाक्य’ शिक्षक संघटनेच्या कामाच्या निमित्ताने माझा काणे कुटुंबाशी अतिशय घनिष्ठ परिचय आहे. वसंतराव काणे यांच्या सुविद्य पत्नी पुष्पा काणे यांनी नोकरी व घर सांभाळून वसंतरावांना साथ दिल्यामुळेच ते शिक्षक परिषदेची कामं करू शकले. या काळात माझा पुष्पावहिनींचे जीवन आणि कार्य यांच्याशी जवळून परिचय झाला होता. त्यांचे १३ जानेवारीला निधन झाले ही वार्ता कानी पडली आणि आठवणींचा पट क्रमाक्रमाने उलगडू लागला. आकाशवाणीच्या नागपूर आणि पुणे केंद्राशी संबंधित रसिकांना पुष्पा काणे यांचा नव्याने परिचय करून देण्याची आवश्यकता नाही. पण ही जुनी पिढी आता हळूहळू काळाच्या पडद्याआड होत चालली आहे. तसेच रेडिओच्या मागून आलेले दूरचित्रवाणी हे धाकटे भावंडं कानामागून येऊन चांगलेच तिखट झाले आहे. तरीही पुष्पा काणे यांचा कर्तृत्वशाली जीवनपट नव्या पिढीलाही प्रेरणादायक ठरावा असा आहे. कर्तृत्वाची चढती कमान १९६१ ते १९९४ या प्रदीर्घ कालखंडातील दोन तीन वर्षे वगळता सतत कार्यरत होत्या. ‘वनिताविश्‍वात’ कंपेरर, नंतर अनाऊन्सर, न्यूज रीडर, स्क्रीप्ट रायटर, ड्रामा प्रोड्युसर आणि असिस्टंट स्टेशन ड...

पत्रकारितेतील महामेरू - बेंजामिन ब्रॅडली वसंत गणेश काणे, बीएससी; एम ए (मानसशास्त्र); एम एड एल बी ७; लक्ष्मीनगर, नागपूर ४४० ०२२              (0712)2221689/ 9422804430 Email – kanewasant@gmail.com / Blog –kasa mee? वॉशिंग्टन पोस्ट या वृत्तपत्राला आपल्या सव्वीस वर्षांच्या अविरत प्रयत्नांनी जागतिक कीर्ती मिळवून देणारा  बेंजामिन ब्रॅडली हा वयाच्या ९३ व्या वर्षी २१ ऑक्टोबर २०१४ ला निधन पावला. १९६५ साली त्याने वाशिंग्टन पोस्टची धुरा सांभाळली आणि तोपर्यंत एका महानगरातील दैनिक स्वरूपात चाकोरीबद्ध पद्धतीने प्रसिद्ध होणाऱ्या वाशिंग्टन पोस्टचे एका राष्ट्रीय आणि जागतिक स्तरावर परिणाम करण्याची क्षमाता असलेल्या दैनिकात रुपांतर करूनच त्याने विश्रांती घेतली. वृत्तमूल्य असलेल्या वार्ता आक्रमक पद्धतीने वाचकांसमोर मांडणाच्या  त्याच्या  संपादकीय भूमिकेलाच त्याच्या यशाचे मुख्य श्रेय आहे, असे मानले जाते. प्रफुल्ल व्यक्तिमत्वाची देणगी ही त्याची जन्मजात कमाई होती, तर  नेतृत्व गुण ही त्याची आपकमाई होती. गुणवत्तायुक्त सहकाऱ्यांची निवड करण्याचे त्याचे क...

जॅान नॅशचा अपघाती मृत्यू वसंत गणेश काणे,   बी एस्सी,एम ए (मानसशास्त्र), एम.एड एल बी ७, लक्ष्मीनगर, पाण्याच्च्या टाकीजवळ, नागपूर ४४० ०२२   (०७१२)२२२१६८९ / ९४२२८०४४३० हल्ली मुक्काम - २२१५ लाईव्ह ओक लेन, यॅार्क, पेन्सिलव्हॅनिया E mail - kanewasant@gmail.com                                                                                       Blog - kasa mee?             'ए ब्युटिफुल माईंड' या आॅस्कर विजेत्या चित्रपटाचा प्रेरणाश्रोत, विख्यात गणितज्ज्ञ, निर्णयक्षमतेशी संबंधित गणितातील गेम थिअरीचा जनक, अर्थशास्त्रातील १९९४ चा नोबेल पारितोषिक विजेता, आठवड्यापूर्वीच गणितातील अतिशय मानाच्या ॲबेल पारितोषिकाने गौरवांन्वित झालेला विजेता,  शिझोफ्रेनिया या मनाचा कॅन्सर समजल्या जाणाय्रा रोगाला औषधांच्या नव्हे तर मनोबलाच्या सहाय्याने ...

‘एका हिंदूस पत्र’ लिहिणारा लिओ टॉलस्टाय वसंत गणेश काणे एल बी ७, लक्ष्मीनगर,पाण्याच्या टाकीजवळ ,नागपूर ४४० ०२२ बी एस्सी; एम ए(मानसशास्त्र); एम.एड. Email – kanewasant@gmail.com ; Blog – kasa mee? 0712)2221689, 9422804430 हल्ली वास्तव्य – 2215; Live Oak Lane, York, PA. USA यॉर्क ,पेनसिल्व्हॅनिया ‘एका हिंदूस पत्र’ लिहिणारा लिओ टॉलस्टाय एक विश्वविख्यात साहित्यिक आणि चिंतक म्हणूनही ओळखला जातो. टॉलस्टायच्या कादंबऱ्यांचे विश्व साहित्यात अमर स्थान आहे. मानवाच्या मनाच्या नेणिवेतील मनोव्यवहारांचे वर्णन करण्याची त्याची क्षमता केवळ वादातीतच नाही तर आजही ते स्थान तसेच कायम आहे आणि भविष्यातही ते तसेच राहणार आहे. त्याचे एका हिंदूस लिहिलेले पत्र तर आम्हा भारतीय लोकांसाठी खूपच महत्त्वाचे आहे. कदाचित या पत्रामुळे भारतीय स्वातंत्र्यलढ्याला वेगळे स्वरूप प्राप्त झाले असावे. वयाच्या तीस वर्षानंतर टॉलस्टायच्या जीवनाला नैतिक आणि धार्मिक आधिष्ठान प्राप्त झाले. दुष्टाव्याचा विरोध अहिंसक मार्गाने करण्याच्या त्याच्या  भूमिकेमुळे महात्मा गांधी प्रभावित झाले होते, असे मानतात. या दोन महापुरुषांमधील संब...

                                                              हान्स माॅमसेन एका वादग्रस्त इतिहासकाराची अखेर वसंत गणेश काणे,   बी एस्सी,एम ए (मानसशात्र), एम.एड एल बी ७, लक्ष्मीनगर, पाण्याच्च्या टाकीजवळ, नागपूर ४४० ०२२ (०७१२)२२२१६८९ / ९४२२८०४४३०   E mail - kanewasant@gmail.com Blog - kasa mee?         हान्स माॅमसेन हा जर्मन इतिहासकार हे एक अनेक प्रकारे वेगळेच व्यक्तिमत्त्व होते. ५ नोव्हेंबर १९३० साली जुळ्या भावासोबत जन्म घेऊन ५ नोव्हेंबर २०१५ लाच म्हणजेच वाढदिवशीच त्याने इहलोकीची यात्रा संपविली आणि तो चिरनिद्रेच्या कुशीत विसावला. आता कधी कुणास ठावूक निर्णयाचा दिवस (जजमेंट डे) उजाडेल, त्या दिवशी पापपुण्याची मोजणी होईल आणि पुढील  मार्गाची दिशा निश्चित होईल. तो पर्यंत त्याच्या आत्म्याला विश्रांती मिळावी,अशी विनंती जगातील त्याचे चाहते आणि विरोधक या दोघांनीही केली असणार. पण तो वैचारिक दृष्ट्या डावीकड...

  ‘भारतरत्न महामोहोपाध्याय पांडुरंग वामन काणे स्मृती पुरस्काराचा मानकरी’ - अजित वसंत काणे वसंत गणेश काणे,    दिनांक ९/१० जानेवारी २०१६ ला कल्याण येथे काणे कुल संमेलनात अजित वसंत काणेच्या म्हणजे माझ्या मुलाच्या वतीने ‘भारतरत्न महामोहोपाध्याय पांडुरंग वामन काणे स्मृती पुरस्कार’ हा सन्मान मी स्वीकारला आहे. अकरा पेटंट्स व अन्य तीन मार्गस्थ पेटंट्स असा अजितच्या कार्यकर्तृत्त्वाचा आलेख आहे.  त्याचे कार्य पारितोषिक किंवा गौरवपात्र आहे किंवा कसे याबाबत त्याची किंवा आमची खात्री नव्हती. पण आयोजकांनीच शोध घेऊन व माहिती मिळवून सूचना केल्यामुळेच हा योग घडून येत आहे, याबद्दल आम्ही आनंद व आभार व्यक्त करतो. पाच हजार रुपये रोख, मानचिन्ह, शाल व श्रीफळ असे हे पारितोषिक आपल्या पुत्राच्या वतीने स्वीकारतांना होणाऱ्या  आनंदाची कल्पना अशाच प्रकारचा अनुभव असलेल्या एखाद्या पित्यालाच पुरतेपणी येऊ शकेल. अमेरिकेत पेन्सिलव्हॅनिया प्रांतात याॅर्क या अमेरिकेच्या पहिल्या राजधानीच्या गावी कार्यरत असलेला तो आणि त्याचे कुटुंबीय कार्यबाहुल्य व व्यस्ततेमुळे या कार्यक्रमाला उपस्थित राहू शकले नाहीत...

वाटेवेगळी पत्रकार - स्वेतलाना अलेक्सिव्हिच वसंत गणेश काणे,   बी एस्सी,एम ए (मानसशात्र), एम.एड एल बी ७, लक्ष्मीनगर, पाण्याच्च्या टाकीजवळ, नागपूर ४४० ०२२ (०७१२)२२२१६८९ / ९४२२८०४४३० E mail - kanewasant@gmail.com Blog - kasa mee?      २०१५ सालचे साहित्याविषयीचे नोबेल पारितोषिक स्वेतलाना अलेक्सिव्हिच हिला प्रदान करण्यात आले आहे. 'तिचे लेखन आपल्या आजच्या काळातील दु:खावर प्रकाशझोत टाकणारे आहे', या शब्दात स्विडिश ॲकॅडेमीने तिच्या लेखनाचा गौरव केला आहे. घटना जशा घडल्या व त्यांच्या प्रतिक्रिया जशा उमटल्या तशाच स्वरूपात ती जनतेसमोर ठेवीत असे, हा तिच्या लिखाणाचा विशेष होता. ती एक पत्रकार आहे. वृत्तपत्रीय सवयीनुसार तिचे लिखाण हे प्राय: ऐतिहासिक संदर्भ, मुलाखती आणि समीक्षा यातच अडकले होते. परंतु, यंदाच्या वर्षी ही तिची मर्यादाच तिचे बलस्थान ठरले, आणि नोबेल पुरस्कार तिला बहाल करण्यात आला. काही काळ पत्रकारिता करायची, पुढे मात्र पूर्णवेळ यशस्वी साहित्यिक म्हणून वावरायचे, हा प्रकार नवीन नाही. पण बखरसदृश साहित्याला इतकी उंची प्राप्त करून द्यायची की ते साहित्य नोबेल पुरस्कारासाठ...

विलक्षण प्रतिभांचा स्वामी - जाॅर्ज बर्नार्ड शाॅ वसंत गणेश काणे,    बी एस्सी,एम ए (मानसशात्र), एम.एड एल बी ७, लक्ष्मीनगर, पाण्याच्च्या टाकीजवळ, नागपूर ४४० ०२२  (०७१२)२२२१६८९ / ९४२२८०४४३० E mail - kanewasant@gmail.com Blog - kasa mee?  २६ जुलै १८५६ ला ज्याचा जन्म झाला आणि २ नोव्हेंबर १९५० ला ज्याने वयाच्या ९४ व्या वर्षी इहलोकीची यात्रा संपवली तो जाॅर्ज बर्नार्ड शाॅ हे एक विलक्षण व विक्षिप्त नररत्न होते. साहित्य, समाजशास्त्र, व विचावंत म्हणून  जगप्रसिद्ध असलेल्या व्यक्तींमध्ये ज्याचे नाव फार वरचे आहे असा; विचाराने कट्टर समाजवादी पण ईश्वरावर गाढ श्रद्धा असे असे परस्परविरोधी रसायन ज्याच्या स्वभावात होते असा; चक्रमपणा, चिक्कूपणा, बंडखोरी आणि खवचटपणा हा ज्यांचा स्थायीभाव आहे, असे ज्यांचे वर्णन केले जाते त्या आयरिश वंशाचा वारसा लाभलेला; जगमान्य नाट्यलेखक; ज्याच्या नाटकाची प्रस्तावनाच नाटकापेक्षा मोठी असे व बहुदा म्हणून ज्यामुळे ज्याची नाटके प्रयोगक्षमतेपेक्षा किंवा प्रयोगक्षमतेइतकीच प्रस्तावनेसाठीही वाचनीय म्हणूनही गाजली असा;  बोचरी, खवचट आणि प्रखर टीकेसाठी ...

               रहस्यकथा लेखिकेची रहस्य गाथा वसंत गणेश काणे, बी एस्सी,एम ए (मानसशात्र), एम.एड एल बी ७, लक्ष्मीनगर, पाण्याच्च्या टाकीजवळ, नागपूर ४४० ०२२ दूरध्वनी - (०७१२)२२२१६८९ / ९४२२८०४४३० हल्ली मुक्काम - २२१५ लाईव्ह ओक लेन, यॅार्क,  पेन्सिलव्हॅनिया E mail - kanewasant@gmail.com Blog - kasa mee?      न्यूयाॅर्क टाईम्सच्या पहिल्या पानावर बातमी होती. ती एकाएकी बेपत्ता झाली होती. सुप्रसिद्ध रहस्यकथा लेखिका बेपत्ता!!!  सगळ्या जगभर एक खळबळ उडाली. पोलिस खाते खडबडून जागे झाले. कसून शोध सुरू झाला. एकेक दिवस जसजसा पुढेपुढे सरकत होता तसतसे जनमानस अस्वस्थ होत होते.निरनिराळे तर्ककुतर्क समोर येत होते. वावड्या उठत होते. होम सेक्रेटरी रोज पोलिसात चौकशी करीत. माहिती देणाय्राला १०० डॅालरचे बक्षीस एका वृत्तपत्राने जाहीर केले. एक हजार पोलिस, १५ हजार स्वयंसेवक, आकाशात घिरट्या घालीत अनेक विमाने यांनी सर्व परिसर पिंजून काढला. आपण याॅर्कशाॅयरला जात आहोत, अशा आशयाची चिठ्ठी तिने आपल्या सेक्रेटरीच्या नावे लिहून ठेवली होती. काही दिवसांनी त...

जाॅन स्टिवर्ट वसंत काणे जाॅन स्टिवर्ट हा अमेरिकेत विनोदवीर, अभिनेता, लेखक, निर्माता, दिग्दर्शक, समीक्षक आणि टिव्ही शो मधील सुत्रधार ( होस्ट) म्हणून विख्यात आहे. त्याचे नाव जोनॅथन असे असले तरी तो 'जाॅन' म्हणून (नावाच्या लघुरूपात) अमेरिकन जनतेत ओळखला जातो. जसे बिल गेट्स, बिल क्लिंटन यांचे नाव ' विलीयम' असे आहे, पण सगळे त्यांना 'बिल' म्हणूनच संबोधतात, तसाच हा प्रकार आहे. बेनजॅमिनचे 'बेन', एलिझाबेथचे 'लिबी' असा प्रकार इथे सर्रास रूढ आहे. १९९९ ते२०१५ ते  पर्यंतचा त्याचा 'डेली शो' अजूनही लोक विसरलेले नाहीत. हा शो जसा लोकप्रिय होता, तसाच तो समिक्षकांकडूनही वाखाणला जायचा. विनोद आणि वक्रोक्ती ह्या दोन सशक्त स्तंभांवर त्याचा शो आधारलेला असे. यातून जाॅर्ज बुश यांच्यासारखे अमेरिकेचे अध्यक्षही सुटले नव्हते. त्यांची सतत अडखळण्याची म्हणा किंवा शब्द लगेच न सुचल्यामुळे मध्ये बराच विराम घेण्याच्या सवयीची तो अनेकदा टिंगल उडवीत असे. जागतिक कीर्तीचा एकही नेता त्याच्या तावडीतून सुटला नसेल. भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या वाट्याला मात्र तो फारसा गेला ...

लिओ टॉलस्टाय एक विश्वविख्यात साहित्यिक आणि चिंतक वसंत गणेश काणे एल बी ७, लक्ष्मीनगर,पाण्याच्या टाकीजवळ ,नागपूर ४४० ०२२ बी एस्सी; एम ए(मानसशास्त्र); एम.एड. Email – kanewasant@gmail.com ; Blog – kasa mee? 0712)2221689, 9422804430 हल्ली वास्तव्य – 2215; Live Oak Lane, York, PA. USA यॉर्क ,पेनसिल्व्हॅनिया ‘वॉर अँड पीस’, ‘ॲना कॅरेनिना’ आणि ‘डेथ ऑफ इव्हान लिंच’ या कादंबऱ्या लिहिणारा लेखक लिओ टॉलस्टाय आजही जगातील मोजक्या प्रमुख लेखकांपैकी एक मानला जातो. नऊ सप्टेंबर १८२८ ला जन्मलेल्या या लेखकाच्या वाट्याला ८२ वर्षांचे दीर्घ आयुष्य लाभले होते तो २० नोव्हेन्बर १९१० ला रशियातील अस्टापोव्हो या गावी मृत्यू पावला. आपल्या आयुष्याचा आढावा घेताना तो म्हणतो, मी युद्धात अनेकांना यमसदनी पाठविले आहे, द्वंद्व युद्धात अनेकांचा खातमा केलेला आहे, जुगार खेळलो आहे, शेतकरी आणि श्रामिकान्वर अनन्वित अत्याचार केले आहेत, वेश्यागमन केले आहे, लोकांना फसवले आहे, चोरी, लांडीलबाडी, पराकोटीचे मद्यपान केले आहे, खून, मारामाऱ्या केल्या आहेत, मी केला नाही असा एकही गुन्हा नसेल. माझ्या आयुष्याची दहा वर्षे अशी गेली आहे...